27.1 C
Galatsi
Παρασκευή, 14 Ιουνίου, 2024
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

    Ταξιδεύοντας με τις λέξεις: το ημερολόγιο του 2023 από τον Γιώργο Παπαζαχαρίου

    Ημερομηνία:

    -- Διαφήμιση --

    Ο Γιώργος Παπαζαχαρίου παρουσιάζει για τέταρτη χρονιά, στο επιτυχημένο βιβλίο – ημερολόγιο για το 2023, αποσπάσματα και κείμενα της υπερ-εικοσάχρονης εκπομπής του στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, άλλοτε στο ραδιοσταθμό “Στο κόκκινο”, με τίτλο “Από πού και γιατί”.

    Εφέτος τα κείμενα διανθίζονται με τα ευρηματικά σκίτσα του γνωστού σε όλους σκιτσογράφου Στάθη.

    Το εβδομαδιαίο ημερολόγιο συμπληρώνεται, λοιπόν, με τα κείμενα του Γιώργου Παπαζαχαρίου:

    -- Διαφήμιση --

    Μια λέξη και όλα σώζονται, Αμοραλισμός, Κατ’ αρχήν-Κατ’ αρχάς, Βωμολόχος, Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός, Πληροφορία, Πληροφόρηση, Ενθουσιασμός, Βάρβαρος, Νεολογισμός, Αυγά σου καθαρίζουν, Διακαινήσιμος, Κόλαφος, Ρίσκο, Καρδιά, Μήλον της έριδος, Ομοφοβία, Ιστορικές λατινικές φράσεις, Πλατφόρμα, Αραβικές λέξεις, Ετυμολογία αρχαίων ονομάτων, Ευθύνη, Πιλατεύω, Γοργόνα γοργός, Παρά θιν αλός, Μέδουσα, Σαγιονάρα, Βομβαρδισμοί – Βόμβα, Αίολος, Πρόσφυγας και μετανάστης, Νοσταλγία, Σκαπουλάρω,  Ξήλωμα, Ου παντός πλειν ες Κόρινθον, Κέρατο, Χρωστάει της Μιχαλούς, Εθνοκάθαρση Γενοκτονία, Ελληνικές λέξεις για την πολιτική, θεσμούς και ιδεολογίες, Πάστρα, Χημεία, Το κρίμα, Το μαρτύριο της σταγόνας, Δικαιοσύνη, Σάτιρα και Σάτυρος, Αγνωστικισμός, Παροιμιακές φράσεις από τη Μυθολογία, Παροιμιώδεις στίχοι της ελληνικής ποίησης, Ψωμί, Μπάτσος, Μακαρθισμός, Προλετάριος, Ιστορία, Ρητορική μίσους, Τέως και πρώην.

    Ο Γιώργος Παπαζαχαρίου έγραψε για το Καμίνι

    -- Διαφήμιση --

    Το πάθος μου με τις λέξεις το κληρονόμησα από τον πατέρα μου, Τώνη Παπαζαχαρίου. Δική του ήταν η εκπομπή “Ομιλείτε ελληνικά”, αλλά και το “Από πού και γιατί”, που μεταδιδόταν στα ραδιόφωνα της ΕΡΤ από το 1974 έως το 1990.

    Εκείνη τη χρονιά ο πατέρας μου “έφυγε” από ανακοπή και το μόνο που βρήκα στις τσέπες του ήταν μία σύμβαση ανανέωσης της εκπομπής του. Όπως καταλαβαίνεις, ήταν σχεδόν μοιραίο να τη συνεχίσω εγώ, καθώς είχα ήδη μπολιαστεί στη μαγεία της ετυμολογίας.

    Βασικά, μ’ αυτό το χαρτί πήγα στην ΕΡΤ και ζήτησα να συνεχίσω εγώ την εκπομπή του. Ήδη έκανα ραδιόφωνο από το 1984, μα ήθελα να καταπιαστώ και με τις λέξεις και όχι μόνο με τον ραδιοφωνικό λόγο που ξέρουμε.

    Το να ψάχνεις από πού προέρχεται, πώς χρησιμοποιείται και τι σημαίνει μία λέξη ανοίγει ολόκληρους κόσμους. Γίνεται δική σου, με έναν προσωπικό σχεδόν τρόπο: σαν να γνωρίζεις έναν άνθρωπο που τον ήξερες μόνο από φωτογραφίες!

    Χρόνια τώρα, το μεράκι μου αυτό, το μοιράζομαι με το ραδιοφωνικό κοινό. Τα λεξικά έχουν γίνει οι καλύτεροι φίλοι μου, αλλά δεν αρκούν. Χρειάζεται και έρευνα.

    Όσο για το βιβλίο-ημερολόγιο, η ιδέα προέκυψε μετά από μια συνάντηση που είχα το 2020 με τον εκδότη Κώστα Παπαδόπουλο και τον καθηγητή Φοίβο Γκικόπουλο.

    Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, η λέξη «Ψωμί»

    Ψωμί

    Για πολύ καιρό και για πολύ κόσμο, το ψωμί ήταν σχεδόν η μοναδική ουσιαστική τροφή. Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, παρά την πρόοδο σε διάφορους τομείς, η ανθρωπότητα δεν έχει καταφέρει να λύσει το επισιτιστικό πρόβλημα καθώς 770 εκατ. πεινασμένων κατέγραψαν ΟΗΕ και Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων στη διάρκεια του πρώτου έτους της πανδημίας.

    Σήμερα, που ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας εκτοξεύει τις τιμές βασικών ειδών διατροφής, καθιστά πλέον την κρίση της τροφής υπόθεση όχι μόνο των φτωχών αλλά και των πλούσιων χωρών.

    Για το ψωμί θα μιλήσουμε κι εδώ, όπως και σε πρόσφατη αναφορά μας, που αναζητούσαμε τι θα συμπλήρωνε την ευαγγελική φράση «Οκ π’ ρτ μόν ζήσεται νθρωπος» κι είχαμε καταλήξει, όχι στα θεάματα, γιατί με άρτον και θεάματα δεν ζήσεται, απλώς επιβιώνει αγόμενος και φερόμενος από θιάσους μαζικής αποχαύνωσης, αλλά στην παιδεία και την ελευθερία. «Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία» για να ζήσουμε εμείς καλά και τα παιδιά μας καλύτερα!

    Να δούμε, όμως, πως ο άρτος αντικαταστάθηκε στην καθομιλουμένη από το ψωμί

    Στην αρχαία ελληνική η λέξη ψωμός σήμαινε μπουκιά. Με την πάροδο του χρόνου στην ελληνιστική εποχή η σημασία περιορίστηκε στη μπουκιά ψωμί. Και εδώ ο ρόλος των ευαγγελίων, όπου η λέξη άρτος εμφανίζεται πολλές φορές, υπήρξε καθοριστικός. Όταν ο Ιησούς στον Μυστικό Δείπνο υπέδειξε τον Ιούδα ως αυτόν που θα τον παρέδιδε, πήρε μια μπουκιά ψωμί τη βούτηξε στο κρασί και είπε: «εγώ βάψω το ψωμίον και δώσω αυτώ», κι έτσι από τη μία και μοναδική φορά, από όσο γνωρίζουμε, της εμφάνισης στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη της λέξης ψωμίον, το ψωμί καθιερώθηκε γλωσσικά και εμφανίζεται έκτοτε σε πάμπολλες παροιμιακές φράσεις συνθήματα.

    Το ψωμί-ψωμάκι λέει ο φτωχός, ο πρόσφυγας, ο άστεγος.

    Βγάζει το ψωμί του ο εργαζόμενος.

    ΠΑΟΚ και ξερό ψωμί, τρώει ο οπαδός.

    Ψωμί κι αλάτι έφαγαν μαζί οι φίλοι.

    «Ο λόγος σου με χόρτασε και το ψωμί σου φάτο» λέμε σ’ αυτόν που έδειξε καλή διάθεση και προθυμία να μας εξυπηρετήσει.

    Και για να κλείσουμε με το σύνθημα-ευχή που ξεκινήσαμε

    «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία».

    Info

    Ταξιδεύοντας με τις λέξεις

    Ημερολόγιο 2023

    Συγγραφέας:
    Γιώργος Παπαζαχαρίου

    Εικονογράφηση-Σκίτσα:

    Στάθης (Στάθης Σταυρόπουλος)

    Isbn: 978-960-579-150-6

    Σελίδες: 264

    Διαστάσεις: 14 Χ 21 cm

    Καλλιτεχνική Βιβλιοδεσία

    Λιανική Τιμή:16,00 ευρώ

    Εκδόσεις ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ 

    Καμίνι
    Καμίνι
    Μέλος της συντακτικής ομάδας του KAMINI.GR

    ΜΟΙΡΑΣΤΕΊΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

    ΕΓΓΡΑΦΗ

    -- Διαφήμιση --

    ΠΡΟΣΦΑΤΑ

    ΣΧΕΤΙΚΑ
    ΑΡΘΡΑ

    Μνήμη Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

    Από την ιστοσελίδα biblionet Ο Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα γεννήθηκε στις...

    Ναζίμ Χικμέτ 12 ποιήματα

    Ο Ναζίμ Χικμέτ ήταν Τούρκος ποιητής, από τις σημαντικότερες...

    Κωνσταντίνος Καβάφης 29 Απριλίου 1863 – 29 Απριλίου 1933 (προσφορά Άπαντα)

    Ένα σύντομο αυτοβιογραφικό σημείωμα του ποιητή ο οποίος γεννήθηκε...

    Αντόνιο Γκράμσι: 11 βιβλία του.

    Γεννήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 1891 και πέθανε στις 27...
    -- Διαφήμιση --