36 C
Galatsi
Κυριακή, 14 Ιουλίου, 2024

Μαρέλ Ζαχαρέλου – Με τη ματιά των νέων

Ημερομηνία:

-- Διαφήμιση --

Την Τετάρτη 22 Μαρτίου έγινε στο πολιτιστικό κέντρο “Καμίνι”, στο Γαλάτσι,  εκδήλωση της δημοτικής παράταξης “Γαλάτσι Από Κοινού” με θέμα “Έχουν φύλο οι ανισότητες;” Διαστάσεις του ερωτήματος στην ενημέρωση, τη νεολαία, την εργασία, τον πολιτισμό, την πολιτική, τον αθλητισμό, την κοινωνία γενικότερα, έθιξαν:

Η δημοσιογράφος, υπεύθυνη φεμινιστικής πολιτικής και φύλου, της Πολιτικής Γραμματείας ΣύΡιζΑ-ΠΣ, Αννέτα Καββαδία.

Η εργαζόμενη φοιτήτρια, Μαρέλ Ζαχαρέλου.

-- Διαφήμιση --

Η δικηγόρος, πρώην Υπουργός, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου.

Η πρωταθλήτρια κολύμβησης και δρ Εργοφυσιολογίας Ελένη Αυλωνίτου.

-- Διαφήμιση --

Την παρουσίαση και τον συντονισμό της συζήτησης έκανε η Αγγέλικα Σαπουνά, δρ Κοινωνιολογίας και Πολιτικής της Εκπαίδευσης και επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Γαλάτσι Από Κοινού”

Όλες οι εισηγήσεις και οι παρεμβάσεις έχουν κινηματογραφηθεί και θα δημοσιευτούν, σε βίντεο και κείμενο, το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.

Η εισήγηση της Μαρέλ Ζαχαρέλου:

Νομίζω πως έχει ιδιαίτερη σημασία να πούμε για αρχή ότι σήμερα οι έμφυλες διεκδικήσεις απασχολούν σε ένα μεγάλο βαθμό τη νέα γενιά, και ίσως ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι δεν απασχολούν μονάχα τις νεαρές γυναίκες, αλλά πλέον και τα αγόρια συμβάλλουν στη κουβέντα και συμμετέχουν στο φεμινιστικό κίνημα. Όμως η αλήθεια είναι πως εν έτι 2023 δυστυχώς τα πράγματα λίγο πολύ παραμένουν ίδια, η μάλλον για να είμαστε λίγο πιο ακριβείς μπορεί να έχουν αλλάξει τα μέσα και οι τρόποι με τους οποίους η κοινωνία στο σύνολο της φανερώνει τη διαχρονικά πατριαρχική της δομή, όμως η ουσία παραμένει ίδια, οι κοινωνίες γενικά, ποσό μάλλον η ελληνική κοινωνία ειδικά, ξερνούν μισογυνισμό και σεξισμό με τη πρώτη ευκαιρία.

Ο ιστορικός διαχωρισμός μεταξύ ανδρών και γυναικών και η υποταγή των γυναικών έχει εγγραφεί στην ιστορία της πολιτικής και κοινωνικής σκέψης σε διευθετήσεις και θεσμούς. Και εμείς είμαστε οι κληρονόμοι ενός κόσμου που είναι κυριολεκτικά διαιρεμένος σε θεσμοποιημένες έννοιες και πρακτικές του «αρσενικού/ανδρικού» και του «θηλυκού/γυναικείου».

Κοινωνιολογικοί θεσμοί αναπαραγωγής στερεοτύπων – προτύπων

Κοινωνιολογικά λοιπόν, τα γρανάζια αναπαραγωγής του κυρίαρχου καπιταλιστικού και πατριαρχικού συστήματος είναι κατά γενική ομολογία η εκκλησία, το σχολείο, η οικογένεια, τα ΜΜΕ και το κράτος.

Έχουμε λοιπόν μάθει από πολλή μικρή ηλικία  και τη θέση μας στο παραγωγικό σύστημα αλλά και ως γυναίκες τη θέση μας στη κοινωνία εν γένει.

Εκκλησία

Όσον αφορά στην εκκλησία και το σχολείο, θα βάλω 5 πράγματα τα οποία μπορεί να ακουστούν μακρινά, αλλά τα βίωσα εγώ ως μαθήτρια στο πολύ κοντινό παρελθόν, λιγότερο από δεκαετία, αλλά και σήμερα τα πράγματα παραμένουν πάνω κάτω ίδια.

Στο σχολείο λοιπόν, στο δημοτικό γινόταν και πιο συχνά, πηγαίναμε στις μεγάλες θρησκευτικές εορτές στην εκκλησία, όλα τα κορίτσια υποχρεωτικά φορούσαμε φούστες και φουστάνια -ποτέ παντελόνι- , και εκεί σιγά σιγά αρχίζεις και μαθαίνεις και λίγα παραπάνω πράγματα για τη θρησκεία γενικά, ότι οι γυναίκες δεν μπαίνουν στο ιερό γιατί έχουν περίοδο ή δεν κοινωνούν όταν έχουν περίοδο, γιατί είναι βρώμικες. Να σημειωθεί ότι είσαι ακόμη 8 χρόνων και δεν γνωρίζεις καν τι είναι περίοδος. Ήδη όμως η περίοδος έχει γράψει στο υποσυνείδητο σου ως ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε γυναίκα και άνδρα, διαφορά που από τη στιγμή εκείνη και μετά καθιστά τη γυναίκα βρόμικη.

Σχολείο

Έπειτα έρχεται σιγά σιγά η εφηβεία, αρχίζει το σώμα πλέον και αλλάζει, μετατρέπεσαι από κορίτσι σε γυναίκα. Πας λοιπόν γυμνάσιο, και σου λέει ο διευθυντής σου απαγορεύεται να φοράς σορτσάκια γιατί φέρνεις σε αμηχανία τα αγοράκια, τα οποία λόγω εφηβείας δυσκολεύονται πολύ. Το μήνυμα; Το σώμα σου, τα ρούχα σου, η περίοδος σού φέρνουν σε αμηχανία τους άνδρες, εσύ τους δυσκολεύεις, εσύ τους προκαλείς. Πολλές φορές μάλιστα το σώμα σου δε φέρνει σε αμηχανία μόνο τους συμμαθητές σου, αλλά φέρνει και τους καθηγητές σου, και σηκώνεσαι στο πίνακα και σε κοιτούν από πάνω μέχρι κάτω η ακόμη σχολιάζουν και την εμφάνιση σου. Και είσαι ακόμη 14 χρονών. Πας λύκειο, εκεί τα πράγματα έχουν δυσκολέψει αρκετά. Οι γυναίκες είτε είναι καθηγήτριες είτε μαθήτριες, στη πλειοψηφία τους είναι θεωρητικών επιστημών ενώ οι άνδρες , καθότι πιο έξυπνοι επιλέγουν τις θετικές επιστήμες. Αν ένα κορίτσι είναι καλό στα μαθηματικά, όλοι ταράζονται. Μπράβο, για γυναίκα, είσαι πολύ καλή.

Πανεπιστήμιο – εργασιακός ρατσισμός

Πας λοιπόν στο πανεπιστήμιο, ΑΝ πας γιατί πλέον πολλά παιδιά από εμάς δεν πάνε στο πανεπιστήμιο, και εκεί πέφτεις στην εξής παρανόηση, νομίζεις ότι το πτυχίο σου έχει κάποια αξία. Για να καταλήξεις με 2 μεταπτυχιακά και τρία διδακτορικά και να είσαι θύμα του λεγόμενου mansplaining. Εγώ ο άντρας θα σου δείξω, θα σου μάθω, εσύ δεν τα ξέρεις αρκετά καλά εγώ θα σου πω πως γίνεται σωστά. Και το να μπεις σε ένα εργασιακό περιβάλλον, δηλαδή το να είσαι νέα εργαζόμενη αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα είναι διπλή πρόκληση. Δέχεσαι την πλήρη απαξίωση, ειδικά σε εργασιακά περιβάλλοντα τα οποία κατά κοινή ομολογία αποτελούνται κυρίως από άντρες 50 ετών, πρώτον γιατί είσαι γυναίκα και δεύτερον γιατί είσαι νέα γυναίκα. Τα άλματα που πρέπει εμείς να κάνουμε ως γυναίκες για να χτίσουμε την επαγγελματική μας πορεία είναι πολύ μεγαλύτερα από αυτά των ανδρών, είτε αυτό αφορά σε μισθούς, καθώς ακόμη σε πολλούς κλάδους οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερο, είτε για να λάβουμε θέσεις ευθύνης. Πιο συγκεκριμένα το ποσοστό γυναικών σε ανώτερες διοικητικές θέσεις στην Ελλάδα ανέρχεται σε 33%, ενώ σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα το ποσοστό γυναικών που βρίσκονται σε ανώτερες διοικητικές θέσεις στις επιχειρήσεις παγκοσμίως, ανέρχεται σε 31%. Δεν ξέρω τις ηλικίες των γυναικών αυτών, αλλά είμαι σχεδόν σίγουρη ότι από τις γυναίκες αυτές που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης θα είναι μετρημένες στα δάχτυλα όσες είναι κάτω των 35 ετών. Άρα εδώ ως νέα γυναίκα πέρα από την εργασιακή επισφάλεια που υπάρχει έτσι κι άλλως στην Ελλάδα, έρχεσαι αντιμέτωπη και με τις έμφυλες διακρίσεις αλλά και με τον ηλικιακό ρατσισμό, ο οποίος προφανώς και έχει φύλο καθότι άνδρες αναλαμβάνουν αξιώματα και θέσεις ευθύνης σε πολύ μικρότερη ηλικία από ότι οι γυναίκες.

ΜΜΕ και λόγος

Ωστόσο ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε ο τρόπος με τον οποίο παρουσιαζόταν η έρευνα σχετικά με τις γυναίκες σε ανώτερες διοικητικές θέσεις στα social media και στις διαδικτυακές ιστοσελίδες, αλλά και οι λέξεις με τις οποίες έντυναν τα ποσοστά αυτά, λέξεις όπως το ποσοστό ‘’άγγιξε’’ ή ‘’ξεπερνά΄΄ πράγμα το οποίο εγώ βρίσκω αστείο όταν μιλάμε για τόσο ντροπιαστικά ποσοστά. Τα ΜΜΕ λειτουργούν διαρκώς ως τροφοδότης του προβλήματος αφού βρίθουν προγραμμάτων, άρθων και εκπομπών που αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα και σεξιστικές αντιλήψεις. Το είδαμε και το βλέπουμε διαρκώς όχι μόνο σε πρωινές κίτρινες εκπομπές αλλά και σε δελτία ειδήσεων, στα social media κτλ.

Πολιτική εκπροσώπηση

Τώρα σχετικά με την πολιτική εκπροσώπηση, πρώτη παραδοχή είναι ότι απουσιάζει στην Ελλάδα σε συνολικό επίπεδο. Δυστυχώς κανένας χώρος δεν έχει καταφέρει να βγάλει μπροστά νέους ανθρώπους, να τους δώσει βήμα και τη δυνατότητα να παράγουν πολιτική και να λαμβάνουν αποφάσεις. Όμως εδώ η συζήτηση γίνεται σε δύο επίπεδα, α) αν υπάρχουν αρκετές γυναίκες σε θέσεις εκπροσώπησης, άσχετα με την ηλικία τους και β) αν υπάρχουν σε θέσεις ευθύνης νέοι άνθρωποι άσχετα με το φύλο τους. Η απάντηση και στις δύο ερωτήσεις είναι όχι.  Πιο συγκεκριμένα, θεωρητικές προσεγγίσεις για την ουσιαστική εκπροσώπηση και την πολιτική παρουσία των γυναικών ως ενεργών πολιτικών υποκειμένων (the politics of presence), πυροδότησαν τη συζήτηση για την εκπροσώπηση με όρους διαμόρφωσης αιτημάτων, ενώ το κομβικό ερώτημα ήταν η εννοιολόγηση της πολιτικής εκπροσώπησης με τρόπο που επιτρέπει ή συμβάλλει στη συστηματική και αποτελεσματική αποτίμηση της λειτουργίας της. Και όσον αφορά και στη πολιτική ζωή παρά τους μεγάλους αγώνες για την ισότητα, σύμφωνα με έρευνα του ΚΕΘΙ(Κέντρο ερευνών θεμάτων ισότητας ) οι άνδρες κυριαρχούν στους θεσμούς εκπροσώπησης, ενώ οι γυναίκες καταλαμβάνουν λιγότερο από το ¼ του συνόλου των εδρών στα νομοθετικά όργανα σε παγκόσμια κλίμακα. Τα ποσοστά και σε ελληνικό και σε παγκόσμιο επίπεδο είναι αποκαρδιωτικά. Το συμπέρασμα είναι ούσα γυναίκα είναι πολύ πιο δύσκολο να ασκήσεις πολιτική και ούσα νέα γυναίκα είναι σχεδόν ακατόρθωτο.

Οικογένεια

Ακόμη και σήμερα, ακόμη και αν όλοι/ες/α φωνάζουμε στο δρόμο δεν είμαι τους ανδρός μου, δεν είμαι του πατρός μου, στο τέλος της ημέρας η ταυτότητα μας το επίθετο μας είναι στη γενική πτώση του επίθετου του πατέρα μας, Ο Ζαχαρέλος, του Ζαχαρέλου, Μαρέλ Ζαχαρέλου, αν είμαστε παντρεμένες το είδαμε πρόσφατα και με τα market pass κτλ ο άνδρας ως αρχηγός της οικογένειας είναι αυτός που εν προκειμένω δικαιούται την ελάφρυνση για όλη την οικογένεια, καθότι παρουσιάζεται ακόμη και σήμερα ως προστάτης της οικογένειας, αλλά και γενικότερα όλη μας η ζωή, όλες μας οι αποφάσεις περιστρέφονται γύρω από μια σκέψη’’ τι θα πεί ο τάδε’’ όσο οι άνδρες μαθαίνουν στη κυριολεξία να μη δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Παντρεύεσαι μικρή ‘’ μα καλά γιατί παντρεύτηκες τόσο μικρή;’’ κάνεις ένα παιδί ‘’ναι αλλά κάντου και ένα αδελφάκι’’, κάνεις δύο παιδιά ‘’πότε έρχεται το επόμενο;’’ κάνεις τρία ‘’μα καλά άλλες δουλείες δεν έχει;’’ , δεν κάνεις κανένα ‘’α μόνο τη πάρτη της κοιτάζει’’, χωρίζεις ‘’γιατί χώρισες;’’ δεν παντρεύεσαι ‘’είσαι γεροντοκόρη’’, κάνεις καριέρα ‘’δεν είσαι καλή μάνα’’.

Ο ίδιος ο θεσμός της οικογένειας στην Ελλάδα, αλλά και παγκοσμίως, οδηγεί τις γυναίκες σε συνεχόμενα ερωτηματικά και αδιέξοδα. Με τα πιο κορυφαία ‘’ είμαι καλή μάνα;’’  Ή ‘’θέλω όντως να γίνω μάνα;’’ Και αυτές οι σκέψεις όσο και αν ακούγεται παράλογο καθορίζουν τις σχέσεις σου από πολλή μικρή ηλικία, όπως επίσης και το οικογενειακό πλαίσιο το οποίο εσύ ως παιδί μεγάλωσες.

Τικ τοκ, μουσική, σειρές

Και τι θέλω να πω. Ενώ παρατηρούμε από τη μία πλευρά ότι η νέα γενιά μάχεται για τα δικαιώματα των γυναικών, της loatqi κοινότητας κτλ από την άλλη πλευρά παρατηρούμε και μία τάση στις νεαρές ηλικίες ρομαντικοποίησης των τοξικών και πατριαρχικών προτύπων. Προφανώς αυτό συνδέεται άρρηκτα με τους μηχανισμούς αναπαραγωγής προτύπων ,με κορωνίδα για μένα την οικογένεια και αυτό είναι κάτι που την επόμενη μέρα πρέπει αν δούμε πολύ στοχευμένα. Στο τικ τοκ για παράδειγμα, μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης η σε διάφορες σειρες του Netflix όπως το europhoria βλέπουμε ότι  συμπεριφορές ζήλειας, περιορισμού της ανάπτυξης της προσωπικότητας η ακόμη και βίας προσλαμβάνοναται από ένα μεγάλο κομμάτι τη νέας γενιάς ως πάθος και φλογερός έρωτας. Και προφανώς και η τραπ μουσική, που κυριάρχησε και στο δημόσιο διάλογο πρόσφατα, είναι αποτύπωση των κοινωνικών σχέσεων και των πατριαρχικών προτύπων. Δεν διαπλάθει συνειδήσεις η τραπ μουσική, στην ουσία αποτυπώνει τη κυριαρχική κοινωνική δομή με καπιταλιστικούς και πατριαρχικούς όρους, που περιορίζεται στο τρίπτυχο λεφτά, αμάξια και γυναίκες καθιστώντας στην ουσία εμάς εμπόρευμα.

Τοξικές σχέσεις, ψυχολογική βία

Και βλέπεις γύρω σου κορίτσια 16 και 17 χρονών, σε τοξικές και βίαιες σχέσεις, τα οποία θεωρούν ότι ο συντροφος τους ζηλεύει, φωνάζει, τις καταπιέζει επειδή τις αγαπούν πολύ. Και αν δεν είναι θύματα και σωματικής βίας γιατί συνήθως αυτά τα δύο πάνε πακέτο, είναι σίγουρα ψυχολογικής βίας. Και αυτό δεν είναι ένα τραύμα το οποίο ξεχνιέται. Γίνεται φόβος, φόβος που σε περιμένει στο χαλάκι του σπιτιού σου μόλις ανοίξεις την πόρτα, αν δεν βρίσκεται ήδη μέσα στο ίδιο σου το σπίτι.

Γυναικοκτονίες, βιασμοί

Kαι περισσότερο παλαιότερα αλλά ακόμη και σήμερα επικρατούν  τίτλοι όπως «έγκλημα πάθους» που αναπόφευκτα οδήγησαν την κοινωνία και συνεχίζουν να την οδηγούν σε κανονικοποίηση αλλά ακόμα και ρομαντικοποίηση της βίας ενώ κυριαρχεί επίσης μια ταξική κάλυψη του γεγονότος που αφορά είτε περιπτώσεις που διαπράχθηκαν από συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων πχ μετανάστες και συνειδητά επιλέγεται να υπερπροβληθεί αυτή τους η ιδιότητα, είτε περιπτώσεις εγκληματιών σαν τη περίπτωση του δολοφόνου της Καρολάιν, όπου υπάρχει η τάση ωραιοποίησης και ξεπλύματος του δράστη. Και παράλληλα στη πόλη σου, στο σχολείο σου, ακόμα και στο διπλανό σου σπίτι γίνεσαι μάρτυρας ενδοίκογενειακής βίας, και λίγο αργότερα συνεργός σε μία γυναικοτονία. Γιατί; Γιατί δεν μίλησες. Και η μαύρη λίστα μεγαλώνει με τις γυναικοτονίες, και η λίστα με τους βιασμούς επίσης. Που ξέρεις ότι αύριο δεν θα είσαι εσύ; Την ώρα που ψάχνεις τα κλειδιά εξω από την πυλωτή του σπιτιού σου;

Επομένως,

δεν μπορούμε να αναρωτιόμαστε γιατί σήμερα υπάρχει φεμινιστικό κίνημα. Όλοι οι φορείς, το σχολείο, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η εκκλησία και οι θεσμοί λειτουργούν εξαιρετικά ως γρανάζια αναπαραγωγής σεξισμού και μισογυνισμού.  Άρα από τη μία πλευρά λοιπόν χρειάζονται ριζοσπαστικές αλλαγές στην πολιτική της χώρας στο έμφυλο ζήτημα και από την άλλη χρειάζεται ένα μαζικό κίνημα στον δρόμο το όποιο θα δώσει τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός νέου κόσμου, με πολιτική ορατότητα, κοινωνική ενσυναίσθηση και αλληλεγγύη, αλλά και προστασία πρακτική για τις γυναίκες που κινδυνεύουν από το χέρι της πατριαρχίας. Δυστυχώς η λίστα των θυμάτων αποτελεί μια ματωμένη λίστα που συνεχώς μεγαλώνει. Δεν αρκεί λοιπόν η νομική κατοχύρωση. Χρειάζονται άμεσα και δραστικά μέτρα που θα βελτιώσουν, θα προστατέψουν και θα σώσουν τις ζωές των γυναικών που βρίσκονται σε κίνδυνο, αλλά από την άλλη χρειάζεται και ένα μακρόπνοο σχέδιο ριζικού μετασχηματισμού της κοινωνίας με στόχο την εξάλειψη του πατριαρχικού μοντέλου που όλοι μας μεγαλώσαμε βυθισμένοι σε αυτό.

Όσο άνδρες γύρω μας , παρατάνε τα παιδιά τους, εξαφανίζονται, δέρνουν, βιάζουν, δολοφονούν το δάχτυλο στρέφεται πάλι σε σένα, γιατί μίλησες τώρα; Γιατί φόραγες μίνι; Γιατί του αντιμίλησες; Μια ολόκληρη ζωή μέσα στα γιατί. Η απάντηση είναι μία, γιατί έτσι. Θα μιλήσω όταν θέλω εγώ, και ακόμη και αν φορέσω τη φούστα μου καπέλο όταν λέω όχι σημαίνει πως δε θέλω.

Καμίνι
Καμίνι
Μέλος της συντακτικής ομάδας του KAMINI.GR

ΜΟΙΡΑΣΤΕΊΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΕΓΓΡΑΦΗ

-- Διαφήμιση --

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ
ΑΡΘΡΑ

Ό,τι πιο γλυκό και τρυφερό

Ανάρτηση της κυρίας Αγγελικής Σουλάνη, Περπατώντας στην αυλή του...

Τι ψήφισε το Γαλάτσι στις ευρωεκλογές

Τελευταία ενημέρωση 10/06/2024 02:50Ενσωμάτωση 100,00 (63 / 63 ΕΤ)Εγγεγραμμένοι...

Προσωπικά, θα ψηφίσω τη Νέα Αριστερά

Γράφει ο Άρης Τσουκνίδας 1) στόχος είναι να υπάρξει ενίσχυση...

Ψήφισμα του ΔΣ Νέας Φιλαδέλφειας: Να αποσυρθεί η διχαστική αφίσα

Από την ιστοσελίδα paratiritis Ψήφισμα με το οποίο ζητά την...
-- Διαφήμιση --