28.9 C
Galatsi
Τρίτη, 25 Ιουνίου, 2024
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

    Lobbying vs Δημοκρατία

    Ημερομηνία:

    -- Διαφήμιση --

    Του Νίκου Σερβετά

    «Κατάφεραν να περάσουν το μήνυμα πόσο σημαντικές είναι οι τράπεζες για το σύστημα, ότι χωρίς αυτές η οικονομία θα καταρρεύσει, οι άνθρωποι θα μείνουν άνεργοι και θα ζουν σε σπηλιές. Αν οι ευρωβουλευτές είχαν παρακολουθήσει ένα σεμινάριο για την εναλλακτική οικονομία, η απόφαση θα ήταν διαφορετική»

    Η δήλωση αυτή αφορούσε την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και έγινε το 2014, από τον τότε ευρωβουλευτή των Πράσινων, Κάρλ Σλίτερ, στο σουηδικό πολιτικό περιοδικό ETC.

    -- Διαφήμιση --

    Με λιγότερες από 50 λέξεις, ο Καρλ Σλίτερ έδωσε έναν άλλον ορισμό απ’ αυτόν που οι ίδιοι οι λομπίστες δίνουν για τη δουλειά που κάνουν. Η λέξη προέρχεται από το αγγλικό lobby (= προθάλαμος, διάδρομος) και αναφέρεται σε ανθρώπους, πλήρως και απολύτως οργανωμένους, οι οποίοι προωθούν συμφέροντα μεγάλων εταιρειών, ακόμα και κρατών.

    Είχε γράψει το ETC για τον τρόπο δράσης τους:

    -- Διαφήμιση --

    «Το σκηνικό στήνεται σωστά από την αρχή διότι χρήματα βάζουν, χρήματα ζητάνε, δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθη: Συνήθως, διοργανώνεται μία ενημερωτική συνάντηση ή μια συνέντευξη τύπου προκειμένου να παρουσιαστούν τα επιτεύγματα της εταιρείας.

    Προσκεκλημένοι είναι περίπου 50, εκ των οποίων οι σημαντικοί δεν είναι πάνω από 3 – 4. Εκεί αρχίζει η ουσιαστική δουλειά και αυτή την κάνουν οι επονομαζόμενοι λομπίστες. Όσο μεγαλώνουν τα συμφέροντα, τόσο χοντραίνει το παιχνίδι και φθάνει έως τον επηρεασμό αποφάσεων τραπεζών για τη στάση τους στην Ελλάδα.»

    Σύμφωνα με έκθεση του Corporate Europe Observatory –οργανισμός ερευνών με καμπάνια κατά του lobbying στην Ευρωπαϊκη Ένωση– πάνω από 30.000 λομπίστες εργάζονταν την εποχή εκείνη στις Βρυξέλλες, με προϋπολογισμό περίπου 1 δισ. ευρώ, και προσπαθούσαν να επηρεάσουν αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις ώστε να γνωμοδοτούν υπέρ των συμφερόντων τα οποία υπηρετούν.

    Η δράση τους εκτείνεται από θέματα παιδείας και υγείας, ελεύθερου χρόνου και διατροφής, αλλά ο μεγαλύτερος απ’ όλους τους τομείς είναι, βέβαια, αυτός των άμεσων οικονομικών συμφερόντων.

    Τότε το θέμα είχε πάρει τέτοια έκταση που ο Καρλ Σλίτερ είχε καταθέσει πρόταση προκειμένου να ληφθούν μέτρα και να καταγραφούν τα οργανωμένα λόμπυ: «Κατέθεσα πρόταση ώστε να ληφθούν μέτρα για τους λομπίστες που ψεύδονται, εξαπατούν και δωροδοκούν, αλλά η πρόταση μου καταψηφίστηκε», είχε δηλώσει.

    Δική του ερμηνεία στο θέμα είχε δώσει ο συντηρητικός ευρωβουλευτής Κρίστοφερ Φγέλνερ: «Θέλω να είμαι καλά ενημερωμένος όταν παίρνω αποφάσεις και οι άνθρωποι αυτοί μου δίνουν στοιχεία που δεν μπορώ να βρω μόνος μου», είχε δηλώσει στο ETC και δεν δίστασε να αναφέρει ότι πριν από κάποιες σημαντικές αποφάσεις είχε πάει και ο ίδιος σε τέτοια γραφεία, προκειμένου να ενημερωθεί για την γνώμη των πελατών τους για το επίμαχο θέμα.

    Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών, Ντάνιελ Ναουρίν, υποστήριζε τότε ότι η ίδια η δομή λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιτρέπει τη δράση ανάλογων «γραφείων», καθώς οι υπάλληλοι που απασχολεί δεν επαρκούν για τις ανάγκες της προετοιμασίας των Οδηγιών τις οποίες εκδίδει.

    Τα ερωτήματα που δημιουργούνται, μετά από πλήθος παρόμοιων δηλώσεων όπως οι προαναφερθείσες, είναι πολλά: Πόσες και ποιες αποφάσεις έχουν ληφθεί υπό την επιρροή αυτών των ανθρώπων, πόσοι και ποιοι ευρωβουλευτές και κοινοτικοί υπάλληλοι έχουν επηρεαστεί και, τελικά, σε ποιο βαθμό έχει επηρεαστεί και εξακολουθεί να επηρεάζεται η δημοκρατία από τους λομπίστες;

    Προσπάθειες εξυγίανσης

    Το πρώτο βήμα προς την εξειδικευμένη ρύθμιση του lobbying στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μια γραπτή ερώτηση που υποβλήθηκε από τον Άλμαν Μάτε, το 1989. Το 1991, ο Μαρκ Γκέιλ, Πρόεδρος της Επιτροπής Κανονισμού, Επαλήθευσης Διαπιστευτηρίων και Ασυλιών, υπέβαλε προτάσεις για Κώδικα Δεοντολογίας και Μητρώο Λόμπι.

    Η πρόταση αυτή επανήλθε αρκετές φορές από τότε αλλά ποτέ δεν θεσμοθετήθηκε. Αντ’ αυτού προτρέπονται οι εταιρείες λόμπινγκ να δηλώνουν εθελοντικά τους συνεργάτες τους, προκειμένου οι τελευταίοι να έχουν πιο εύκολη πρόσβαση στους χώρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς και άλλες διευκολύνσεις στην εργασία τους.

    Έτσι το λόμπινγκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί αναπόσπαστο και σημαντικό μέρος της λήψης αποφάσεων.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε έναν επίσημο ορισμό της εκπροσώπησης συμφερόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Μαρτίου 2007, η οποία ήταν συνέχεια της Πράσινης Βίβλου της 3ης Μαΐου 2006. Ο ορισμός, στην Πράσινη Βίβλο, όρισε το lobbying ως «όλες τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται με στόχο να επηρεάσουν τη διαμόρφωση πολιτικής και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων».

    Τι ισχύει σήμερα

    Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε στις 31 Ιανουαρίου 2019 αλλαγές στους εσωτερικούς κανόνες του Σώματος, προκειμένου αυτό να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και με περισσότερο διαφανή τρόπο.

    Οι βασικές αλλαγές στον Κανονισμό Λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που άρχισαν να ισχύουν από τις 2 Ιουλίου 2019, αφορούν τους κανόνες δεοντολογίας των Μελών του καθώς και τις κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς το Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο αναθεωρημένος Κανονισμός που εγκρίθηκε με 496 ψήφους υπέρ και 114 κατά, ενώ σημειώθηκαν 33 αποχές, μεταξύ άλλων προβλέπει:

    «Οι βασικοί συντελεστές της νομοθετικής διαδικασίας – οι ευρωβουλευτές που εισηγούνται τη σχετική νομοθεσία στο Κοινοβούλιο, γνωστοί ως εισηγητές, σκιώδεις εισηγητές και πρόεδροι των επιτροπών – θα έχουν την υποχρέωση στο εξής να αναρτούν ηλεκτρονικά όλες τις προγραμματισμένες συναντήσεις με τους εκπροσώπους των παραγόντων και των ενδιαφερόμενων μερών που συμπεριλαμβάνονται στο Μητρώο Διαφάνειας, με στόχο την ενημέρωση του κοινού. Οι λοιποί ευρωβουλευτές παροτρύνονται επίσης να δημοσιεύουν οποιεσδήποτε συναντήσεις προγραμματίζουν με εκπροσώπους των παραγόντων και των ενδιαφερόμενων μερών».

    (*) Πρωτοδημοσιεύτηκε στο Καμίνι στις 12/12/2022

    Νίκος Σερβετάς
    Νίκος Σερβετάς
    Δημοσιογράφος - Εκδότης, υπηρετεί 40 χρόνια αυτό που ακόμα πιστεύει ότι είναι "λειτούργημα"

    ΜΟΙΡΑΣΤΕΊΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

    ΕΓΓΡΑΦΗ

    -- Διαφήμιση --

    ΠΡΟΣΦΑΤΑ

    ΣΧΕΤΙΚΑ
    ΑΡΘΡΑ

    Τον καιρό της «Αμφί»-σβήτησης

    Αναδρομή στην ιστορία ενός περιοδικού από τον Θοδωρή Αντωνόπουλο...

    Τον λένε Σίμον Κιέα

    Τα στοιχεία του κειμένου κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Συνυπογράφω Τον λένε...

    Τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες για να αρέσουν στους άνδρες

    Τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες για να αρέσουν...

    Γυάρος: Ο υπερτουρισμός αλλοιώνει και την ιστορία

    Με τον τίτλο «Τι σημαίνει για έναν τόπο όπως...
    -- Διαφήμιση --