26.2 C
Galatsi
Τρίτη, 25 Ιουνίου, 2024
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

    Το νόημα και η ιστορία των λέξεων: Τάξις, ταξίδι, ταρίφα

    Ημερομηνία:

    -- Διαφήμιση --

    Γράφει ο Γιώργος Παπαζαχαρίου

    Η αρχαία ελληνική λέξη τάξις προσδιόριζε τον κατ᾿ αναλογίαν καθορισμό φόϱου, βάσει της πεϱιουσίας.

    Έτσι από το φόρο που πλήρωνε ο κάθε πολίτης καθοριζόταν και η εισοδηματική τάξη στην οποία ανήκε. Από τον 7ο π.Χ. αιώνα ο Σόλων είχε διαιρέσει τους ελεύθερους Αθηναίους σε τέσσερις εισοδηματικές τάξεις ανάλογα με το εισόδημα του καθενός:

    -- Διαφήμιση --
    • τους πεντακοσιομέδιμνους,
      τους ιππείς,
      τους ζευγίτες και
      τους θήτες.

    Η κατάταξη αυτή αποτύπωνε ως έναν βαθμό τη στρατιωτική οργάνωση των Αθηναίων.

    Από τη λέξη τάξις και η λέξη ταξίδι. «Ταξίδιον» ήταν το μικρό εκστρατευτικό σώμα.
    Η μετάβαση του εκστρατευτικού σώματος από τη μία περιοχή στη άλλη μας έδωσε τη σημερινή σημασία της λέξης, που με τον καιρό έχασε τη στρατιωτική της έννοια.
    Σήμερα η λέξη TAXIS επανήλθε με λατινικούς χαρακτήρες στο λεξιλόγιο μας ως διαδικτυακή υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών.

    -- Διαφήμιση --

    Από το τάξις προήλθε και η μεσαιωνική λατινική λέξη taxa φόρος, εξ ου και η αγγλική tax φόρος και taxation φορολογία.

    Από τη λατινική taxa και την ελληνική μέτρον προήλθε στα τέλη του 19ου αιώνα αρχικά η γερμανική taxameter για να ονομάσει μία συσκευή μέτρησης του ναύλου που έπρεπε να καταβληθεί, τον αριθμό των ταξιδιών και τα μίλια που διασχίζονταν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν λίγα χρόνια αργότερα, η συσκευή έγινε κοινή στο Παρίσι, οι Γάλλοι δημιούργησαν τον όρο «taximètre»

    Ο γαλλικός όρος αποδείχθηκε δημοφιλέστερος του γερμανικού και η σύντμηση του σε taxi καθιερώθηκε παγκόσμια για τα επιβατικά αυτοκίνητα που είναι εφοδιασμένα με ταξίμετρο.

    Τότε που στην Ελλάδα υπήρχανε ακόμα τα τάλιρα, (πέντε δραχμές) όταν το κορίτσι ήθελε θάλασσα πλήρωναν διπλή ταρίφα στον Μανώλη Τραμπαρίφα, όπως λέει το γνωστό τραγούδι. Η ταρίφα για τα ταξί είναι το τίμημα που πληρώνουμε ως αμοιβή για ένα δρομολόγιο, το κόμιστρο.
    Χρησιμοποιείται μειωτικά για τις υπερβολικές αμοιβές που ζητούν όσοι ασκούν επάγγελμα που θεωρείται λειτούργημα, όπως Γιατροί, καθηγητές, παπάδες, αλλά και τις υπερβολικές ποινές που επιβάλλουν, δικαστές και στρατιωτικοί.

    Δύο χρονάκια είναι η ταρίφα του προέδρου, προϊδεάζουν τον πελάτη τους οι δικηγόροι που έχουν κι αυτοί τη δική τους ταρίφα, και 10 μέρες φυλακή, λένε στο στρατό, είναι η ταρίφα του επιλοχία αν σε βγάλει στην αναφορά.

    Η λέξη είναι δάνειο από την ιταλική tarifa καθορισμένη-γνωστοποιημένη τιμή που έλκει την καταγωγή της από την αραβική tar’af που σημαίνει δημοσίευση από το ρήμα ‘arraf «γνωστοποιώ, δημοσιεύω πληροφορώ».

    Πηγή: Οι «Λέξεις» εμπεριέχονται στα Βιβλία – Ημερολόγια του Γιώργου Παπαζαχαρίου «Ταξιδεύοντας με τις λέξεις» 2020 – 2024 που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ταξιδευτής και τις δημοσιεύουμε με την άδεια και του εκδότη, Κώστα Παπαδόπουλου και του Γιώργου Παπαζαχαρίου.

    ΜΟΙΡΑΣΤΕΊΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

    ΕΓΓΡΑΦΗ

    -- Διαφήμιση --

    ΠΡΟΣΦΑΤΑ

    ΣΧΕΤΙΚΑ
    ΑΡΘΡΑ

    Το νόημα και η ιστορία της λέξης: βυβλίον ή βιβλίον

    Γράφει ο Γιώργος Παπαζαχαρίου Το βυβλίον ή βιβλίον είναι υποκοριστικό...

    Το νόημα και η ιστορία της φράσης: bon pour l’ Orient

    bon pour l' Orient = μπον πουρ λ' οριαν...

    Το νόημα και η ιστορία της φράσης: παρά θιν’ αλός

    Του Γιώργου Παπαζαχαρίου. Φωτογραφία εξωφύλλου ©Nikos Servetas Ἡ «θις της...

    Το νόημα και η ιστορία της λέξης: Ιστορία

    Γράφει ο Γιώργος Παπαζαχαρίου Η ιστορία δεν είναι απλή αφήγηση...
    -- Διαφήμιση --